به دنيا دارد ، و نفس متعلق به دنياست ، توجه به خود و آمال خودش دارد و اگر چنانچه كسى از اين بيت ، از اين بيت ظلمانى ، از اين بيتى كه ما را بازمىدارد از وصول به كمالات انسانى ، كسى خارج بشود از اين بيت و رو بياورد به خدا ، هجرت كند به سوى خداى تبارك و تعالى و رسول خدا ، كه آن هم هجرت به خداست ، برسد تا آنجايى كه « ادركه الموت » حالا يا « ادركه الموت » ، يعنى آن موت اختيارى كه از براى اولياى خدا هست كه از همهء آمال خودشان دست برمىدارند و فانى مىشوند در حق تعالى ، يا اينكه در اين مهاجرتى كه [ مىكند ] ادراك موت بشود همان موت معهود ، اين وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ - اين ديگر هيچ - بنا بر آن احتمال اول ، ديگر اجرى جز اينكه خدا به او بدهد اجر ديگرى را نمىخواهد . اصلًا براى او ديگر آمال و آرزويى نيست . فقط خدا را مىخواهد . الهى شدن اعمال در پرتو هجرت از نفسانيات شما كه اين اسم را براى خودتان انتخاب كرديد و « هجرت » [ را كه ] اسم شريفى است ، انتخاب كرديد توجه به اين داشته باشيد كه از زير بار مسئوليت اين اسم هم بيرون بياييد ، و هجرت بكنيد . توجه بكنيد به اينكه اين دنيا هر چه باشد مىگذرد . هر چه علاقه بيشتر باشد سخت‌تر مىگذرد . هر چه توجه به اين دنيا باشد ، علاقه به اين دنيا باشد ، سخت‌تر مىگذرد . در عين حالى كه اولياى خدا اين هجرت را كرده بودند ، مع ذلك آن فعاليتهايى [ هم ] كه براى رضاى خدا و براى رساندن نفع به برادرها و خواهرها بوده است مىكرده‌اند . اين هجرت اگر ان شاء اللَّه تحقق پيدا بكند ، موجب اين مىشود كه كار انسان الهى مىشود . الآن هر عملى كه از ماها صادر مىشود عملى است كه نفس در او و خودبينى در او هست و اين عمل نفسانى است ، عمل شيطانى است . اگر آن هجرت حاصل بشود و مهاجر الى اللَّه و رسول انسان بشود ، آن وقت تمام اعمالى كه به جا مىآورد اعمالى است كه روحانى است ؛ اعمالى است الهى . همهء اعمال را به جا مىآورد . جنگ مىكند ، جنگش الهى است . كسب مىكند ، كسبش الهى است . همهء كارهايى كه ديگران هم مىكنند انبيا هم همهء آن كارهايى كه ديگران مىكردند كارهايى كه مربوط به